Kleszcze potrafią być niemal niewidoczne, ale skutki ich ukąszenia mogą okazać się bardzo poważne. Wiosną i latem spotkamy je nie tylko w lasach, lecz także w parkach, na działkach czy nawet w przydomowych ogrodach. Dlatego dobrze wyposażona apteczka w przyrząd do usuwania kleszczy staje się dziś nie dodatkiem, a praktycznym elementem bezpieczeństwa podczas spacerów, wycieczek i codziennych aktywności na świeżym powietrzu, bo pamiętajmy, że kleszcze znajdują się także w przydomowych ogródkach.
Warto wiedzieć, że szybkie i prawidłowe usunięcie kleszcza zmniejsza ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi, takimi jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Samo wyciągnięcie pasożyta to jednak nie wszystko, liczy się również odpowiedni sprzęt oraz środki do dezynfekcji i ochrony skóry. W tym wpisie podpowiadamy, co warto mieć w apteczce do usuwania kleszczy, jakie akcesoria są najbardziej skuteczne oraz na co zwrócić uwagę podczas ich używania.
WAŻNE! Im szybciej usuniemy kleszcza tym mniejsze ryzyko zakażenia Borrelią. W przypadku nimf kleszcza dopiero po 36 godzinach od żerowania następuje migracja z jelita kleszcza do ślinianek. W przypadku rozwiniętych osobników ten czas jest krótszy, ale wciąż dokładne obejrzenie się po spacerze oraz prawidłowe i bezzwłoczne wyjęcie osobnika maksymalnie minimalizuje ryzyko zakażenia tą chorobą. W przypadku KZM niestety ten czas jest krótszy, bowiem już w momencie rozpoczęcia żerowania, czyli ok 2 h od wkłucia wirus odkleszczowego zapalenia mózgu może dostać się do naszego krwioobiegu.*
Jak bezpiecznie usunąć kleszcza? Jeden z tych trzech przyrządów powinien znaleźć się w Twojej apteczce
Podstawowe wyposażenie apteczki nie zawsze zawiera przyrząd do usuwania kleszczy. Wobec tego warto dodać do niej specjalną pęsetę, kleszczołapki albo aspirator jadu, który pozwoli na bezpieczne usunięcie kleszcza.
Usuwanie kleszcza przy pomocy dedykowanej pęsety
Specjalna pęseta do usuwania kleszczy pozwala na precyzyjne uchwycenie pasożyta tuż przy powierzchni skóry, minimalizując ryzyko jego uszkodzenia.
- Przed rozpoczęciem należy zdezynfekować dłonie oraz narzędzie, a następnie spokojnie rozsunąć skórę wokół miejsca wkłucia.
- Kleszcza powinno się chwycić jak najbliżej skóry, unikając ściskania odwłoka, ponieważ mogłoby to zwiększyć ryzyko przedostania się zakażonej treści do organizmu.
- Pasożyta usuwa się zdecydowanym, płynnym ruchem ku górze, bez gwałtownego szarpania i obracania.
- Po usunięciu należy ponownie zdezynfekować miejsce ukąszenia oraz dokładnie umyć ręce. Warto obserwować skórę przez kolejne dni.
Jak używać haczyków typu kleszczołapki
Haczyki do usuwania kleszczy, nazywane często kleszczołapkami, uznawane są za jedne z najwygodniejszych narzędzi do bezpiecznego pozbywania się pasożyta.
- Narzędzie należy wsunąć pod kleszcza w taki sposób, aby znalazł się on w szczelinie haczyka. Dzięki odpowiedniemu profilowi możliwe jest uchwycenie pasożyta bez zgniatania jego ciała.
- Następnie wykonuje się delikatny ruch obrotowy lub unoszący, zgodnie z instrukcją producenta, aż kleszcz sam odczepi się od skóry. Stosując haczyki, można ograniczyć ryzyko pozostawienia fragmentów aparatu gębowego w skórze, co zdarza się przy nieprawidłowym użyciu zwykłej pęsety.
- Po zakończeniu zabiegu miejsce wkłucia należy odkazić, a narzędzie umyć i zdezynfekować przed ponownym użyciem.
Usuwanie kleszcza przy użyciu aspiratora ukąszeń i jadu
Aspiratory ukąszeń i jadu wykorzystywane są głównie po ukąszeniach owadów, jednak niektóre modele mogą wspomagać usuwanie drobnych pasożytów znajdujących się płytko w skórze. Urządzenie działa poprzez wytworzenie podciśnienia, zasysającego miejsce ukąszenia i pomagającego unieść pasożyta.
Przed użyciem należy dokładnie przeczytać instrukcję producenta, ponieważ nie każdy aspirator przeznaczony jest do usuwania kleszczy.
W przypadku apiratora ASPIVENIN końcówkę urządzenia przykłada się szczelnie do skóry, a następnie uruchamia mechanizm ssący zgodnie z zaleceniami by odessać kleszcza.
Odsysanie kleszcza ASPIVENIN krok po kroku
- Przymocuj końcówkę odpowiednią do wielkości ukąszenia do rany (w przypadku kleszczy zazwyczaj najodpowiedniejsza jest najmniejsza).
- Trzymając Aspivenin jedną ręką przyłóż końcówkę do skóry w miejscu zranienia.
- Wciśnij tłok do oporu nie zwalniając nacisku kciuka przed zatrzymaniem się tłoka. Spowoduje to przyssanie się.
- Następnie pozostaw pompkę 120 sekund. W przypadku odsysania kleszczy aspiratorem ASPIVENIN 2-minutowe użycie w całości powinno odessać kleszcza.
- Po usunięciu pasożyta miejsce wkłucia powinno zostać zdezynfekowane.
Należy pamiętać, że aspirator nie zastępuje klasycznych narzędzi przeznaczonych typowo do usuwania kleszczy, dlatego przy głęboko wbitym pasożycie bezpieczniejszym wyborem będzie pęseta lub haczyk. Co nie zmienia faktu, że wybierając się do lasu warto mieć ze sobą apteczkę wyposażoną dodatkowo aspirator jadu, którego możemy użyć w sytuacji ukąszenia przez żmiję, będącą jedynym jadowitym wężem w Polsce.
Czego nie robić podczas usuwania kleszcza?
Podczas usuwania kleszcza należy unikać starych metod domowych mogących zwiększyć ryzyko zakażenia. Smarowanie pasożyta tłuszczem, alkoholem, masłem czy innymi substancjami drażniącymi może doprowadzić do jego podrażnienia i zwrócenia treści pokarmowej do organizmu człowieka. Nie powinno się także przypalać kleszcza ani wyciskać go palcami. Ważne jest spokojne i precyzyjne działanie, pozwalające usunąć pasożyta w całości. Po zakończeniu warto obserwować miejsce ukąszenia przez kilka tygodni, ponieważ pojawienie się charakterystycznego rumienia wędrującego lub objawów grypopodobnych może wymagać konsultacji lekarskiej.
*źródła: Kleszcze rodzą się niewinne, “ACADEMIA” Czasopismo Polskiej Akademii Nauk, https://journals.pan.pl/Content/112151/PDF-MASTER/004-011%20borelioza_pol.pdf